Reportaż audio to forma opowiadania historii za pomocą dźwięku. Bohaterowie, sceny, emocje i wydarzenia budują opowieść, którą słuchacz poznaje przede wszystkim poprzez głosy ludzi, atmosferę miejsca i naturalne dźwięki otoczenia.
To gatunek dziennikarski, który pokazuje rzeczywistość poprzez historię konkretnego bohatera. W przeciwieństwie do zwykłej relacji reporterskiej nie polega tylko na przekazywaniu informacji. Jego siłą jest narracja, dramaturgia i emocje.
Dlatego dziś coraz częściej pojawia się również w podcastach, bo świetnie sprawdza się w opowiadaniu historii
Przez ponad trzydzieści lat pracy w radiu nagrałam setki takich historii. W tym tekście pokażę:
- czym naprawdę jest reportaż audio
- z jakich elementów się składa
- i dlaczego dziś jego techniki coraz częściej wykorzystuje się w podcastach tworzonych przez firmy i ekspertów.
Co to jest reportaż audio
Nie jest to zwykły wywiad ani relacja z wydarzenia. Reportaż buduje opowieść złożoną z:
głosów bohaterów
scen nagranych w ich świecie
dźwięków otoczenia
dramaturgii wydarzeń.
Dobry reportaż sprawia, że słuchacz ma wrażenie, że jest w środku historii.
Nie tylko słyszy o wydarzeniach — on je przeżywa.
Dlatego mówi się czasem, że reportaż to film bez obrazu.
Z czego składa się dobry reportaż
Choć każdy reportaż jest inny, większość opiera się na kilku podstawowych elementach.
Bohater
Najważniejszy jest człowiek. To jego historia prowadzi słuchacza przez całą opowieść.
Dobry bohater:
czegoś chce
z czymś się zmaga
przeżywa zmianę.
Sceny
Reportaż nie składa się tylko z rozmów. Bardzo ważne są sceny, czyli momenty nagrane w naturalnym środowisku bohatera.
Może to być rozmowa w domu, dźwięki pracy, spacer, podróż czy spotkanie z innymi ludźmi.
To one sprawiają, że historia staje się żywa.
Konflikt lub napięcie
Każda dobra opowieść potrzebuje napięcia. Coś musi być trudne, niepewne albo ryzykowne.
To sprawia, że słuchacz chce wiedzieć, co wydarzy się dalej.
Emocje
Reportaż działa wtedy, gdy słuchacz zaczyna przeżywać historię razem z bohaterem.
Może to być wzruszenie, zaskoczenie, niepokój albo radość.
Bez emocji reportaż staje się tylko informacją.
Przykład jak powstaje reportaż
Pamiętam reportaż o dziewczynie imieniem Roma.
Marzyła o jednym: o własnym koniu.
Jej rodziców nie było na to stać, więc Roma zaczęła pracować w stadninie. Czyściła boksy, pomagała przy koniach i odkładała każdą zarobioną złotówkę.
W tej historii był bohater, cel i wysiłek. Ale najważniejsze były sceny – momenty nagrane w świecie bohaterki.
Podczas nagrywania reportażu o jej końskiej pasji, Roma pokazywała na polu, jak Igor potrafi zatańczyć hiszpańskie kroki. Na jej nieszczęście świadkiem tej sceny był przejeżdżający mężczyzna, który od razu zapragnął kupić Igora. Właściciel ośrodka, skuszony ceną, mimo wcześniejszej umowy, zgodził się na to.
Dopiero po wstawiennictwie reporterki złożył publiczne przyrzeczenie, że prawo pierwokupu dostanie Roma, ale musi zapłacić sześć tysięcy złotych. Dla niej była to suma kosmiczna, kompletnie nieosiągalna.
Po emisji reportażu, w radiu natychmiast pojawili się słuchacze, którzy przynosili pieniądze na wykup Igora.
Historia Romy zakończyła się happy endem dzięki ofiarności słuchaczy i koleżanki z redakcji, Alicji Grembowicz. To ona zapłaciła lwią część żądanej przez właściciela sumy, a potem ufundowała Romie stypendium na studia.
I tak charakterna góralka wraz z Igorem wyruszyła do Poznania studiować zarządzanie.
Co w tej historii buduje reportaż
Ta opowieść składa się z kilku elementów:
- Rozmowa z Romą, która opowiada o sobie i wspomina początki swojej pasji.
- Rozmowy z uczniami i pomocnikami Romy, którzy uzupełniają jej obraz opisem cech charakteru i zachowań.
- Sceny, w których towarzyszę jej z mikrofonem w stajni oraz na treningach.
- Słowo „towarzyszę” jest tutaj kluczowe, ponieważ przyglądam się jej pracy i staram się mikrofonem utrwalić to, jaka jest i w czym przejawia się jej niezwykły stosunek do koni. Mniej pytam, więcej obserwuję, jednocześnie nagrywając.
- Po tych spędzonych wspólnie godzinach nawiązuje się między nami więź, dzięki czemu rozmowy są o wiele bardziej szczere, głębokie, niż gdybym wpadła z mikrofonem na dwie, trzy godziny nagrania.
- Pełne emocji rozmowy telefoniczne z Romą i właścicielem nagrane tuż po tym, gdy okazało się, że Igor ma być sprzedany.
Jak myślisz, co z wyżej wymienionych elementów wykorzystamy w takiej formie dziennikarskiej jak wywiad? Tylko rozmowę z Romą.
Które z wyżej wymienionych elementów wykorzystamy w audycji publicystycznej? Wszystkie nagrane rozmowy. I to na pewno byłaby bardzo ciekawa audycja, bowiem dzięki temu, że spędziłam w terenie tyle dni, rozmowy są szczere, naturalne, pełne emocji. Rzadko kiedy można osiągnąć taką emocjonalność podczas spotkania w studiu radiowym.
A sceny? Gdzie wykorzystać to, co nagrywałam przez trzy dni w stajni, na treningu, podczas przejażdżki konnej? Tylko w reportażu audio.
I teraz uwaga: wszystkie wyżej wymienione cztery elementy opowieści tworzą film bez obrazu – tym jest reportaż.
W naszej wyobraźni przenosimy się pod Żywiec do gospodarstwa, w którym pracuje Roma, poznajemy jej świat, czujemy jej emocje. Podążamy za rozwojem wydarzeń i słysząc rozmowy telefoniczne, stajemy się świadkami niezwykle dramatycznego zwrotu akcji, gdy dziewczyna może stracić Igora.
Właśnie dlatego, że ta opowieść tak poruszyła słuchających, że Roma zebrała pieniądze na wykupienie ukochanego konia. Tak działa reportaż.
Dlaczego reportaż audio świetnie działa w podcastach
Powód jest prosty: historie angażują bardziej niż rozmowy.
Coraz więcej firm, instytucji i ekspertów odkrywa, że podcast może być czymś więcej niż tylko nagranym wywiadem.
Może być opowieścią o:
doświadczeniu klienta
drodze przedsiębiorcy
zmianie w organizacji
historii produktu lub projektu.
Kiedy w podcaście pojawia się bohater, scena i emocje, słuchacz zostaje z nim znacznie dłużej.
A to jest dziś najcenniejsza waluta w świecie mediów.
Dodatkowo słuchacze coraz częściej wybierają dłuższe formy audio, które można włączyć w drodze do pracy, podczas spaceru czy sprzątania.
Dlatego reportaż sprawdza się znakomicie, bo opowiada historię, która angażuje uwagę od pierwszej sceny.
Storytelling to jest coś, czego dziś wszyscy potrzebują i poszukują.
Reportaż jako fundament storytellingu audio
Techniki reportażowe są dziś podstawą wielu podcastów narracyjnych.
To właśnie z reportażu pochodzą takie elementy jak:
prowadzenie historii scenami
praca z bohaterem
budowanie napięcia
wykorzystywanie dźwięków otoczenia.
Dzięki nim podcast przestaje być tylko rozmową, a zaczyna być opowieścią.
Chcesz wykorzystać storytelling w swoim podcaście?
Dobrze opowiedziana historia potrafi zatrzymać słuchacza na dłużej niż zwykła rozmowa. Dlatego coraz więcej firm, instytucji i ekspertów sięga po formę reportażu audio w podcastach.
Jeśli chcesz stworzyć podcast oparty na storytellingu albo nauczyć się budować opowieści w audio — zobacz, jak możemy w tym pomóc.
👉 Sprawdź szkolenia i produkcję podcastów: https://torbareportera.pl/
→ Umów krótką rozmowę o Twoim pomyśle.
- Hanna Bogoryja – Zakrzewska: 608 092 306
- Katarzyna Błaszczyk: 505 529 001
Przeczytaj też
Polecane książki:
Opowieść o Romie znajdziecie w naszej książce reporterskiej „Zdarzyło sie naprawdę. Opowieści reporterskie”.
Tajnikami dobrej rozmowy dzielimy się w naszym e-booku:„Sztuka rozmowy w podcaście nie tylko”.
3 komentarze
Piotr · 1 lipca 2019 o 20:25
Świetne, techniczne ujęcie reportażu. Fajnie byłoby uczestniczyć w warsztatach zorganizowanych przez Panie 😉
Hanna Bogoryja-Zakrzewska · 1 lipca 2019 o 21:16
Dziękujemy. Czasami mamy warsztaty, zapowiadamy to na FB:)
Wpis: Od czego zacząć reportaż? Torba Reportera i Podcastera · 10 czerwca 2024 o 15:42
[…] https://torbareportera.pl/reportaz/reportaz-ale-co-to-jest/ […]